refüj * kısa bir aranın muhasebesi

Bazen oturduğum yerden dünya ne kadar da gürültülü görünüyor! İşte o zaman, o soğukkanlı benlik gidiyor, hop yerine paniklemiş ve kelimelerinin yerini karıştıran bir şaşkın, yol bilmez iz bulamaz biri geliyor. İki versiyon arasındaki zaman ve mekan mesafesi o kadar fazla ki, iki benliği de hayata geçirenin aynı beden olduğuna inanmak zor.

Epeydir bunun nedenleri üstüne düşünüyorum; üniversite yurt yıllarından kalma bir alışkanlıkla teneke kutuda yenen patlıcan kızartması konserveleri mi, uykusuz geçen gençlik yıllarının ardından duygusal sebeplerle endişeli geceler ve uykusuzluğun ‘insomnia’ halini aldığı o tatlı mı tatlı dönem mi, aynı anda birden fazla tiple iletişimi kusursuz ve dikişsiz bir şekilde devam ettirmeye kasmak mı, para kazanmak ve dünya üzerinde bir yer kaplamak gibi liberal ekonomik endişelerin basması mı, basit bir can sıkıntısı mı, yoksa fizyolojik bir problem mi? Neydi sebep? Nedir sebep? Belki de sadece toplumsallaşmaktır suçlu. Sandığımız kadar da toplumsal yaratıklar değilizdir belki.

En son Amerikalı bir arkadaşım bana dönüp ‘seni anlamadığım zaman bunun sebebi İngilizcen değil, aklından geçenler’ diyince bir şimşek çaktı kafamda; neyse ki bu epileptik bir şimşek değildi. Bundan birkaç hafta önce İstanbul’a ziyarete gelen bir yabancı arkadaşıma neden İstanbul’daki kuşçuların hep erkek olduğunu açıklamaya çalışıyordum; o sırada çay siparişi vermek, bakkalla konuşmak gibi yan hedeflerim de oluyordu. Daha da kötüsü -bekle şimdi geliyor işte kötüsü- bakkalın dilini bakkal gibi, Amerikalı’nın dilini Amerikalı gibi konuşmaya kasmak beni bitiriyordu ve daha da fazla dayanamadım, devreler yandı, kelimeleri unutmaya başladım ve bunu epeydir belli dil kalıplarını kullanmamama verdik.

Ama gerçekler öyle değildi. Çok iyi bildiğim kelimeleri unutuyor(d)um, telaffuzları kasten yanlış söylüyor(d)um ve kendime engel olamıyor(d)um. Hadi bakalım! Zihnim, hesap kitap yapmaya, kelimeleri seçmeye, belli bir hızın ve yoğunluğun üstünde konuşmaya direniyor, beni yavaşlatıyordu. Dedim ki herhalde sürmenaj! Ama arkadaşımın yukarıdaki yorumunda doğruluk payı olmalıydı; aklımdan aynı anda birkaç modda düşünmeye çalışmak, birkaç plan yapmak, hem bir sunumu planlayıp hem o sıradaki sohbete uyum sağlamak, o sırada henüz konuşmadığım birine yanaşıp konu açmak gibi, insanların aslında her zamana ince ince planlamaya kalkmadıkları şeyler geçiyordu. Beynime çift çekirdek lazım şakası çabuk tükendi, sakinleşip durduğum yerin farkına vardım: mecazi bir ortakaldırım ve ben her yönden geçen giden trafiği kontrol etmeye çalışıyorum (yaa bırak!). Üstelik bunu birkaç gündür değil, birkaç haftadır, belki aylardır yapmaya kasıyorum. Kasıyormuşum. Bu günlük hayat taktiği yazma stiline de, daha geniş ölçekteki stratejilere de yansımış tabii. Kötü dil/biçim yoktur, karışık kafa ve gereğinden fazla içerik vardır desem yeridir şimdi. İki yönden gelen trafiği aynı cümleye/yöne sığdırmaya çalışmak zekice görünüyor, ama kurnazca değil. Çünkü o zaman tek cümlede kocaman bir lokmayı yutmaya çalışmak ve başkalarını da buna zorlamak gerekiyor, adeta beceriksiz çevirmenler gibi. Ekim ayını refüjde bitirirken artık bu kötü çevirmen ayaklarına bir son vermeye ve tane tane kelimelere karar kıldım. Ortakaldırımda sıkışanların mecburen acele ve kötü çevirdikleri karşılaşmaları izleyip izleyip zevk alanların yarattığı bir trafiğin ortasında insan kendini değil iki yönden akan trafiğin gürültüsünü duyuyor. Bir de üstüne ortadaki durumu çevirmeye çalışanın gürültüsünü duyuyorum, sonra da cümleler yapılarından kopuyorlar. Sığınmacılar gibi.

Reklamlar

var yorum?

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s