empati / eşduyum


Bu günlerde bir süredir alanda aradığım, sorduğum soruşturduğum seslerden başka türlü sesler duyuyorum. Anketli fanilerin dünyasında yaşamadığım için kesin bilgi diyebilirim: Nitel araştırmalar saymaya, odalara tıkmaya hevesli değil de yeni ortamlar, yollar üretmeye takıntılıdır. O yüzden tekrarlayan örüntüler görünce alandan çık, kenara geç, dur bir bak denir. O tekrarı gördüm, biraz durdum ama bir tınının eksikliğini elimdeki seslerin kapladığı yere, fazlalığına bakınca duydum. O yüzden görüyor ve artırıyorum dedim (bkz. danışmanın tamam demesi, öğrencinin devam demesi; bkz. risk). Haklıymışım; başka sesler çıkıyor. Örneğin, bugün keman dersine başlamadan önce odada diğer kediye uzun-ayar çeken kedinin sesi gibi bir ses çıkıyor: aynı cinsten değil diye ölçülebilemez etiketi taşıyan bir sesin senin bildiğin formu alması, sana doğru gelmesi gibi. Yani ürkütücü. Yani ölümcül. Yani yaşamsal. Çocuğunu kaybeden bir müzisyenin cinayet albümü şarkılarını ürkerek dinleyip yenileri, gelecekleri, henüz bizimle olmayanları duymak gibi. Hayır, gaipten seslerle kafayı yiyen kimse yok, bazıları aşırı derecede mevcut seslere odaklı olunca gerisi ga(r)ip geliyor. Kaldı ki bana sorsalar, bu sesi duymasam kafayı yerdim. Neden? Çünkü hâlâ öfkeliyim. Keman öğretmenimle ders öncesi laflarken bir öfke kendini hissettirdi, kamusal bir öfke zamanının içinde beni kişisel bir öfkeye kıstıran bir dönemin anısı. Ama o an onu hatırladığım için, keman öğretmenime kulağıma çalınan bu yeni sesleri anlatayım derken çat diye araya giren eski seslerin kapladığı yere öfkeliyim, fazla fazla, geniş geniş yayılmış olmalarına, gücümü güvenimi sömürmüş olmalarına kızgınım; yaklaşık beş yıldır uğraştığım, sevdiğim bu işe, bu alan araştırmasına harcadığım emeği, vakti hiçe saymasına, beni haris bir bencile, ne istediğini bilmez görünümlü bir kararsıza indirgemesine öfkeliyim, güveni güvensizlik diye yormasına halen şaşkınlıkla tanığım. Olumlu bir telaşı ve heyecanı duyup kavga, korku, öfke ve yanlışlıkların gülünçlüğünü avcuma bırakmasına, başkaları emeklerinin sonuçlarını almaya başlarken beni dağınıklık, bezginlik, yorgunluk, suçluluk, bencillik içinde kendime bakmaya zorladığı için öfkeliyim. Tarifi zor. Bazen de elimizdeki işlerin derinliğine, aklımızın dağınıklığına katlanmak yüzeydeyken zor.

Dersin ardından mola verdiğim çay bahçesinde, bu öfkeyi düşünerek cebimdeki deftere notlar düşüyorum: bunu unutma, bunu unutma, kaybettiğini unutma, aklının avcuna dağıldığını unutma… O sırada ’empatinin iyisi kötüsü olur’ hususunda mini bir seminer dinliyorum: arkadaşım, bu yazıdaki ana karakter, kelimenin etimolojik aurasına dair saçma reklamımı neyse ki fazla kaale almadan empatisizliğime ayar çekiyor, duyarsızlık konusunda beni uyarıyor: bunun olumlusu var, olumsuzu var, dikkat et, patinin kökeni ne işime yarayacak şimdi boşver diyor. Herhalde ben empatiyi bol keseden kullanıp bir süre önce kenara bıraktım, diye alaya vuruyorum başta. Aşırıya kaçmak da mümkün, doğru, diyor, kahramanımız bana birazcık olsun hak veriyor. Başkasının duygudurumunu anlayıp bunu manipüle eden, kendi yararına çekiştiren, eğip bükmek isteyen bir empati yetisi ile başkasının duygusunu ve durumunu anlayıp kabullenmeye istekli empati yeteneği arasındaki dağlar kadar farkı ölçüyorum sonra sayesinde. Sonra bininci kez acaba başkasının duygusunu, durumunu hafife aldım mı diye düşünüyorum. Düşünüyorum ha düşünüyorum. Öff. Sonra diğerinin duygudurumunu düşünürken tuzla buz olan duygudurumumu hatırlıyorum. Alanda da tuzla buz olanlar var, tuz buz olmamak için sesini kısık tutanlar var, onlara bir bakayım diyorum. Öfkelenince acaba daha mı iyi duyuyorum? İyi de yetti bu öfkemin nesnesi, geçmiş günün ilgiye aç biilaç erkil vokali. Yetti, biliyorum.

Reklamlar

var yorum?

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s