divided? united? split?

 

 

What an awful name for a video. While this 2-3 min video is a shortcut to spectators who are not informed of the situation but paid a glimpse at the news so that they have heard the situation, it also builds much more tension and anxiety than a society can actually handle. If you are familiar with the news and recent history of the Middle East and know about the Syrian situation for example, there is a similarity: a colonial discourse of power/ powerlessness/ arrogance on the video that tries to run parallels with Syria and Turkish governments: ‘no intention to step down’, ‘moment of sameness across all Middle Eastern nation-states’, ‘tales of unity and gigantic monuments, facades… of imperial power taken on by the once-subject of imperialism’. Oh, please.

Those who study Turkish society would know that what matters right now is the collective pain concealed by the facades. It does not matter if one man gives up power or not, it does not matter if there is a change in the focus from one man to another; this one-man discourse is what actually conceals the heterogeneity of actors and forces that have shaped the tension today. It simply turns on the volume of a cheerful roar from the masses that the country is united, that they support the leader, that they have full faith in what is now a a purge with surprise consequences.

Another thing this video misses is the reality of a country beyond the visual media. I am sharing this video’s link after reading the comments under the video: these comments are full of false identifiers: some commenter/audience is concerned whether Turks are Arabs or Altaic or Caucasian or Greek; some respond to the ‘divide’ by stating that ‘we’ are more united than ever -and ‘oh, haven’t you seen the unity in the Yenikapı demonstration’ moment-; some blame Bloomberg and question its legitimacy to make a video such as this. These are all real comments put down there. But I am worried that they are imaginary comments as if statements of pure belief by teenagers who are being lured by the deadly-beauty of the friends of their older sisters and brothers. Some of those who went to the unity demonstrations went there just because they were public employees and cared about not losing their jobs. Some of the enchanting demonstrators were there in the shape of ‘Rabia connection’ with the Egyptian Ihvan, but they also went there to hear their own voices. Some there because they were cab drivers. What does it mean to drive for money in Istanbul’s traffic? Check out some news on 3rd Bosphorus Bridge that is newly built and prematurely opened to traffic: You will get a glimpse of stories on collective pain and disappointment. And this video, as it sums up the events partially, falls short of giving an account of the collective pain. Well, ain’t this failure global?

 

Reklamlar

empati / eşduyum


Bu günlerde bir süredir alanda aradığım, sorduğum soruşturduğum seslerden başka türlü sesler duyuyorum. Anketli fanilerin dünyasında yaşamadığım için kesin bilgi diyebilirim: Nitel araştırmalar saymaya, odalara tıkmaya hevesli değil de yeni ortamlar, yollar üretmeye takıntılıdır. O yüzden tekrarlayan örüntüler görünce alandan çık, kenara geç, dur bir bak denir. O tekrarı gördüm, biraz durdum ama bir tınının eksikliğini elimdeki seslerin kapladığı yere, fazlalığına bakınca duydum. O yüzden görüyor ve artırıyorum dedim (bkz. danışmanın tamam demesi, öğrencinin devam demesi; bkz. risk). Haklıymışım; başka sesler çıkıyor. Örneğin, bugün keman dersine başlamadan önce odada diğer kediye uzun-ayar çeken kedinin sesi gibi bir ses çıkıyor: aynı cinsten değil diye ölçülebilemez etiketi taşıyan bir sesin senin bildiğin formu alması, sana doğru gelmesi gibi. Yani ürkütücü. Yani ölümcül. Yani yaşamsal. Çocuğunu kaybeden bir müzisyenin cinayet albümü şarkılarını ürkerek dinleyip yenileri, gelecekleri, henüz bizimle olmayanları duymak gibi. Hayır, gaipten seslerle kafayı yiyen kimse yok, bazıları aşırı derecede mevcut seslere odaklı olunca gerisi ga(r)ip geliyor. Kaldı ki bana sorsalar, bu sesi duymasam kafayı yerdim. Neden? Çünkü hâlâ öfkeliyim. Keman öğretmenimle ders öncesi laflarken bir öfke kendini hissettirdi, kamusal bir öfke zamanının içinde beni kişisel bir öfkeye kıstıran bir dönemin anısı. Ama o an onu hatırladığım için, keman öğretmenime kulağıma çalınan bu yeni sesleri anlatayım derken çat diye araya giren eski seslerin kapladığı yere öfkeliyim, fazla fazla, geniş geniş yayılmış olmalarına, gücümü güvenimi sömürmüş olmalarına kızgınım; yaklaşık beş yıldır uğraştığım, sevdiğim bu işe, bu alan araştırmasına harcadığım emeği, vakti hiçe saymasına, beni haris bir bencile, ne istediğini bilmez görünümlü bir kararsıza indirgemesine öfkeliyim, güveni güvensizlik diye yormasına halen şaşkınlıkla tanığım. Olumlu bir telaşı ve heyecanı duyup kavga, korku, öfke ve yanlışlıkların gülünçlüğünü avcuma bırakmasına, başkaları emeklerinin sonuçlarını almaya başlarken beni dağınıklık, bezginlik, yorgunluk, suçluluk, bencillik içinde kendime bakmaya zorladığı için öfkeliyim. Tarifi zor. Bazen de elimizdeki işlerin derinliğine, aklımızın dağınıklığına katlanmak yüzeydeyken zor.

Dersin ardından mola verdiğim çay bahçesinde, bu öfkeyi düşünerek cebimdeki deftere notlar düşüyorum: bunu unutma, bunu unutma, kaybettiğini unutma, aklının avcuna dağıldığını unutma… O sırada ’empatinin iyisi kötüsü olur’ hususunda mini bir seminer dinliyorum: arkadaşım, bu yazıdaki ana karakter, kelimenin etimolojik aurasına dair saçma reklamımı neyse ki fazla kaale almadan empatisizliğime ayar çekiyor, duyarsızlık konusunda beni uyarıyor: bunun olumlusu var, olumsuzu var, dikkat et, patinin kökeni ne işime yarayacak şimdi boşver diyor. Herhalde ben empatiyi bol keseden kullanıp bir süre önce kenara bıraktım, diye alaya vuruyorum başta. Aşırıya kaçmak da mümkün, doğru, diyor, kahramanımız bana birazcık olsun hak veriyor. Başkasının duygudurumunu anlayıp bunu manipüle eden, kendi yararına çekiştiren, eğip bükmek isteyen bir empati yetisi ile başkasının duygusunu ve durumunu anlayıp kabullenmeye istekli empati yeteneği arasındaki dağlar kadar farkı ölçüyorum sonra sayesinde. Sonra bininci kez acaba başkasının duygusunu, durumunu hafife aldım mı diye düşünüyorum. Düşünüyorum ha düşünüyorum. Öff. Sonra diğerinin duygudurumunu düşünürken tuzla buz olan duygudurumumu hatırlıyorum. Alanda da tuzla buz olanlar var, tuz buz olmamak için sesini kısık tutanlar var, onlara bir bakayım diyorum. Öfkelenince acaba daha mı iyi duyuyorum? İyi de yetti bu öfkemin nesnesi, geçmiş günün ilgiye aç biilaç erkil vokali. Yetti, biliyorum.

When the researcher looks at her disarray and looks back into the mirror for verification, organization, and closets she stuffed her real good arguments in:

 
I went out(side) to get some strong data with the objective to learn what emotions sound like in public space and what they do to it, to us when they sound. I prepared for it in a quite turbulent time in my life; a lot of bad luck, and a lot of sheer luck happened – I went to the movies to get over it; what I had blindly trusted pulled me down, wasted my time, and blamed me for the wreck, leaving me with loose leaves, and a lot to analyse; what/who pulled me down turned out to be a total joke; and, every weekend since then I’ve been turning to the mirror and searching myself, searching for temperance: are you a joke as well? Is this a wreck? Is this a waste of her time, their time, your time? I actually wasted my own time trying to bear the blame, not working on myself, but working on a fake, bad copy. I trusted I usually lacked 1/5 of the entire focus I was endowed with. I could do it, but I overworked and lost the temper. The argument hides in temperance. Some weekends, I searched my memory but could not remember the last time I did put in all the effort and it worked magic. Wasted my trust on what is hostile to magic – hostile, not critical. I thought I could replace it with data. But the site has been a nervous, weak and fearful place in the background, with a lot of nonsense, people’s negative moods, pride and pretense sucking good vibes and confusing me more. I could not afford wasting time, but I wasted. I have been ranting this whole time; ranting here, ranting when out with friends, ranting with my academic shoes on; ranting with my academic shoes off; I am ranting, I have been holding the good stuff back, the 1/5. Can’t do this to the project and parties involved in it anymore. Can’t hold back. This is a structural moment that calls for tempering and intervention to make sense of a very post-structural site. Rich data shines when tempered.
 
So I go in(side) to get my arguments back in order to do justice to 4/5 too. I’ve got data, I’ve got method and the bow, I’ve got time and arrows, and having a good advisor rocks. Really does connect.

Semte inen maç

Pazar gecesi Şükrü Saraçoğlu’nda bir maç daha vardı: Fenerbahçe-Antalyaspor. İlki ikinciyi 2-1 yendi. Yorgunluktan bu kez stada gitmek yerine oturduğum yerden dinleyeyim dedim, zaten bu kez heyecan daha fazlaydı. Alkış kıyamet, dalga dalga gelen taraftar sesleri pazar gecesi sessizliğiyle birleşti, böyle kocaman bir top oldu, balkonda karşıma oturdu. En kilit anları kayda alamadım, ancak yine bir vasat kaydı dinlerken yeni bir durum fark ettim.

  
Yukarıdaki izler kaydı tuttuğum ve kesip biçmek için kullandığım programda açılan edit ekranında sesin yükselip alçaldığı aşamaları gösteriyor. Ani çıkışlar yakın sesleri (bkz. atarlı sesler) ve kayıt cihazını çarptığım anları (ne titiz çalışmışım ama), diğer aşamalar uzaktan gelen ve ortamın düzenli sesleri (bkz.düzenin sesleri) haline gelen arkadaki ses aralıklarını işaretliyor. Kayıtta sırayla şunlar var: geçen bir arabadan yayılan şarkı sesi bangır bangır sürerken uzaktan, staddan tezahürat sesleri buna karışıyor. Kedilerin konuşmaları araya giriyor, uzun süre kamyon (?), yaklaşan ani motor ve çeşitli araç sesleri (ani olunca gürültü mü olmuş oluyor?), arkada bir uğultu halinde tezahürat, derken bir kısa ara veriyorum, tekrar kayda geçerken kendi sesim, motor ve daha düzenli, nerdeyse olağan bir tezahürat uğultusu. Muhtemelen maçın sonları. Ne motor sesi, ne tezahürat sesi kesiliyor. Çizgilerin stabil devam ettiği, abartılı inip çıkmadığı aralık, maçın uğultusunun net devam ettiği aralık yani. Araya giren her ses -benim sesim de dahil- atarlı bir ses ve bittabi münasebetsizlik olabilir.

Normalde müzik dinlediğimiz yerlerde, eğer konser alanı dışarıdan tamamen izole vb. değilse elbette, örneğin ezan okunduğunda müzik susuyor. Maçı uzaktan (gözlerim açık) dinlediğim sırada semtte ezan da okundu ama kaydedemedim. Staddakiler elbette duymadı, ama duysalar da maç durmazdı. Duramazdı. Aura diye buna diyoruz. Oysa düğünler, hoplamalar zıplamalar, musiki, restoranın müzikli yayını, eğlence vesaire böyle anlarda duruyor. Belki bir gün görkemli devlet adamları ve kadınları kendilerinden de görkemli ve sert ahlaklarını buraya da uzatmak ve bunu da kontrol altına almak isteyebilirler, onu şimdi bilemiycem. Ama şimdilik maç tezahüratı çelişkili anidenliği ve süreğenliğiyle, doğallığını ya da belki aurasını koruyor (yürü be ya!).

Yeni fark ettiğim bir durum mevzuu da buna ilişkin: Tekrar dinleyince şu kayıt, seslerin ardardalığını değil içiçeliğini dayatıyor. Şarkı sesi-motor sesi-maçta coşan adam sesi-kedi sesi sırayla belirginleşiyormuş gibi gelse de aslında kulağıma öyle çarpıyorlar diye onları ayırt edebildiğim bölmeler var; yoksa bunların hiç kendilerine ayrılmış cepleri, bölmeleri yok, birbirini beklemiyor, sıralarını beklemiyor bu sesler, hiç burjuva demokrasisi ülkülerine ve kodlarına uygun değiller. Sadece birbirlerine göre ve kaydı tutan bana yakınlık-uzaklıkları sayesinde işaretleyebiliyorum onları. Maç ise stabil, nerdeyse durağan, devamlı bir ses haline geliyor, öyle başlamadığı halde. Adeta semte iniyor ama semtten çıkmıyor; yani semte sızıyor. Etkinlik birkaç saate yayılıyor, başladığı noktadaki anidenliği değil aşamalı yükselişi -ve sosyal aktivite oluşu- verdiği hazzı yayıyor, bir ses bütünlüğü kazanıyor; örneğin eskicinin sesi, simitçinin sesi, kuru temizleme ve halı yıkamacı arabalı reklamı sesi, akordeon çalan Balkan göçmeni baba-oğulun sesi, ambülans sesi, inşaat kamyonu sesi, ezan sesi, oy isteyen seçim arabası sesi, kavga sesi, öfkeli protesto sesi gibi semte girip çıkmıyor (evet canım maalesef; yerleşik mimari-dini-idari-canlı veya cansız kalıplar ne kadar yerleşik ve sevilesi ve buralı olsalar da ortamı aniden yarıp giren sesleri sayesinde aslında hep birer intervention oluyorlar. Yani araya giriyorlar. ). 

Maç tezahüratları, kavgaları vb.seslerin de aslında şehrin düzenine girdiğini, o yüzden onların da doğallık taşımadığını düşünmeye zorlayabiliriz kendimizi. Zamanlanmış, kurala bağlanmış, belli bir iz ve yön takip etmeye zorlanmış oldukları için bunlar da disipline edilmiş coşkulu sesler nihayetinde. Stadın dibindeki anidenlik, bizim balkona gelene dek ortamın yerlisi, düşük-şiddetli ve yayılmış bir sese çevriliyor olabilir (ki öyle). Bir başlangıcı var, yani anidenlik taşıyor. Ancak, süreğenlik de taşıyor, çünkü sessizliği yırtarcasına, pat diye değil, uğuldaya uğuldaya yanaşırcasına, rüzgar gibi devam ediyor, dalgalanıyor (bkz. huzur). Yani stada zorla götürülmüş biri bahsettiğim huzuru teyit edemez tabii ki, belki de maçın sesi uzaktan hoş geliyor. Anne fısıltısı gibi geliyor, ninni gibi dalgalanıyordu valla kayda bakarsan (dikkatli dinle, kayıt kötü diye bahane bulma.)

Bunun lo-fi, hi-fi kavramlarıyla cebelleşirken bir anlamı var; epeydir kafa yorduğum ses ve karşılaşma/encounter meselesine de ekledikleri var. İş, buralı olup olmamak değil, ciyaklayıp ciyaklamamaktır demeye geliyor. Birbirinin ardına eklenen değil içine geçen sesler bize hoş mu geliyor?

İşte bu noktada yukarıda sıraladığım diğer örneklerin uykuda/latent bir özelliği de olabileceği aklıma geliyor: 

İnşaat kamyonu tam bir barbar; kaldırımları yol olarak kullanıyor, gece 10’da da aramıza katılabiliyor, çok büyük çaplı bir gürültü yaratıyor, o konuşurken evde insan kendi sesini duyamıyor, üstelik barbar kamyoncuk bizi dönüştüreceğini, deprem ve kum-çakıl-deniz tozu ile yapılmış binalardan kurtaracağını söylüyor ama kendisi taşeron, yersiz yurtsuz ve güvencesiz (böyle yazınca katalizör ruhlu avangard gibi durdu sanki ama yanılmayın, o iş kolay değil). Ama gürültüsünü duydukça, o bağırtı bütün güne yayıldıkça ona alışıyoruz. Onu kullanan adam bile kamyona alışıyor. Araya giriyor dediğim şey içimizden biri, düzenimizin parçası oluyor. Aşama aşama bizi sarıyor, açıkçası kimimiz onsuz bir hayat düşünemiyor. Atarlı kamyon oluyor sana düzenli kamyon. 

Ani başlayan seslerden biri olarak kayda yansıyan ama bir yandan da düzenin sesi olarak görev yapan ezan sesi misal. Mahalleye vaaz yayını yapan, sadece Müslüman ahali değil, gayrımüslim komşular da dinlesin diye cuma hutbesini veya Kadir Gecesi duasını hoparlör yayınıyla geniş çaplı ve yüksek volümden yayan cami ortamı, mahallemizde sessizliği yarıyor, araya giriyor, ama yarım saat ve yukarısı yayında kalarak bütünlük kazanıyor. Tıpkı maç örneğinde geçen haz gibi onun da haz verdiği kimseler bulunuyor. Huzur, haz ve süreğenlik. Durağanlık.  Suyun içinde yüzer gibi. Bitmeyen bir uğultu. Anakucağı gibi. (Bilemiyorum, belki bu noktada Žižek notlarini yardıma çağırmam gerek.)

Kayıtta kayıt cihazına yaklaştığı için aniden yüksek ses getiren motorlu araçlar da diğer örnek. Bangır bangır müzik yayını, taşkın teker sesleri gibi asi gençlik öğelerini barındıran bu arkadaşların direksiyonunda kocamış veya genç emekçiler veyahut da bıkkın, yorgun adamlar, yanlarında da sessiz veya gürültücü arkadaşları olabilir. Ben onları bir kalıba tıkmıyorum ancak bu inatçı gürültücü tavırlarıyla onlar kalıba dünden girmiş olabilirler. Belki bir yere yetişmek mecburiyetinde olabilirler. Yükleri ağır, zamanları dar olabilir. Rahat batmış, evde uslu durmak yerine haytalık yaparak kişisel gelişimlerini tamamlıyor da olabilirler. Bütün yayalar neden bana yol vermiyor, neden bütün yollar bana açılmıyor diye sabırsız bir öfke ve kibir içine de girmiş olabilirler. İşte bu ahval ve şerait içinde dahi vazifeleri geceyi yarıp hızlıca geçmek olabilir (dünyada onca yüce amaç ve sükunet bulabilecekken tutup hız ve gürültü ülküsüne takılmak… Ne diyorsun bu işe Virilio?). Ancak tıpkı maç gibi bu da durmuyor, başka sesleri beklemiyor, tezahürat için düşündüklerim sözde araya giren sonra da içimizden biri olan motor sesi için de geçeli olmuyor mu? Kabul ettiğimiz, rıza gösterdiğimiz, onay verdiğimiz, hayatımızı devam ettirmek için mecbur olduğuna inandığımız gürültü, artık gürültü sayılır mı?

Bazen bir uğultu yalnızca bir uğultudur, bazen bir uğultu yoldan geliyordur.

 …farkındaysanız araya giren kendi sesime hiç bulaşmıyorum. Bir bulaşsam, yandım.

gece sokakta maç (sanal)

Dün akşam Fenerbahçe Şükrü Saraçoğlu stadında Fenerbahçe ile Atromitos takımları arasında UEFA Avrupa Ligi Play- Off Turu Rövanş Maçı oynandı. Bilet almadığım, pasolig kartım olmadığı, herhangi bir şekilde maça gitmeye yeltenmediğim halde maçın coşkusu (bir tür reklam gibi düşünülebilir) ayağıma kadar gelmiş oldu; çünkü stada 25 dakika yürüyüş mesafesinde oturduğum balkona kadar sesi ulaşabildi. Yukarıdaki kaydı aldıktan sonra kalkıp maç çıkışına bile gittim, öyle bir merak, öyle bir coşku esti bizim eve kadar, beraber dalgalandık.

Elbette ev arkadaşlarımın dediğine göre sezon başı yeterince gerilim birikmediğinden ve maçın niteliğinden (örn. derbi olmadığından) dolayı büyük gürültü kopamazmış, sakin geçmesi normalmiş. Şimdi bunları 5 yaşındaki çocuk kafasıyla yazıyorum ve soruyorum ya, aslında bir an balkonda dinlenirken ikinci bir an kendimi maçın içinde hissetmemle birlikte dedim ki: n’oluyor? Bir dalgalanma, övgü veya neşe akımı geliyor bizim balkona doğru. Sözleri rüzgardan tam anlaşılmıyor ama yine yerel bilgi taşıyıcısı (aka. ev arkadaşı gözlemleri) sağolsun, aslında bulunduğumuz noktadan duyulabilen tezahürat ve coşkunun birkaç sokak ötede gürültülü bir kavşakta veya kokulu bir metrobüs durağında aynı şekilde kulağımıza yansımayacağını öğreniyoruz. Stratejik bir noktadayız, rüzgar toplayıp veriyi bize getiriyor (demokrasiye övgüler yığan ağ kuramları bunu da açıklasın!). Bir tek Yaaaa! Uuuu! Hooooo! Eeeee! gibi tonlamaları faul, gol, gol olacakken olmadı, bu bir şey değil, gibi nitelikli durumları yerel bilgi taşıyıcısı işaret ettikçe, hiç eğitimli kulak ile eğitimsiz kulak bir olur mu diyorum, bu hikmete şaşıp duruyorum.

Bunun üzerine uzaktan, durduğum noktadan rüzgarın getirdiği kadarıyla sesin kaydını alıp yola koyuluyorum, maç yayını yapan kafe-barların kıyısından süzülüyorum, elinde flama vb. yükler taşıyan ve bir kısmını da halı gibi sarıp sırtlanan, yorgun iki tezahürat/promosyon emekçisi abinin (daha da mı satacaksınız?) yanından yürüyorum (az kalsın abi yükünüz ağır, yardım edeyim mi demek geçti içimden, ama cinsiyetli varoluş buna engel oldu); kokulu kurbağa-başkan deresinin yanına varıyorum. Dere kokuyor, stad bağırıyor. Derenin koku tanecikleri burunda anti-lezzet topları gibi patladıkça stadın sesleri dalga dalga oooo biz burdayız diyen insanları işaretliyor. İşaretlemek ile temsil etmek arasında önemli farklar var elbet. Staddakiler kendilerini işaretliyor: vuoooooo! Deredeki gaz kabarcıkları kendilerini işaretliyor: pat! pıt! patat! pıtıtıt! pıt!  Tekel bayilerin yanından geçerken geçen kış okuduğum bir haberi hatırlıyorum; galiba gece belli saatten sonra içki satışının olmamasını her hafta bir bayide şarkılı türkülü müzikli toplanarak protesto ediyorlardı, acaba bu civarda da yapmışlar mıdır diye aklımdan geçiyor. Onlar da bayiyi mi, kendilerini mi (varız biz) yoksa bayiye kendi kuralını tartışmasız dayatanı mı işaretliyorlar? Dere civarında ve Kızıltoprak’a doğru stad boyunca ilerledikçe tezahürat ve sesler hızlanıyor, galiba maçın sonu geliyor. Derken maç bitiyor, daha çok minik satıcı türüyor. Market arabalarında taşınan şişeler ve taşıyıcıları var manzaradan geçen, o hızlı ayaklar neyi işaretliyor? Köftemiz var güzel, diyen abi de köfteyi, köfteyle olan hukukumuzda kendi rolünü ve yerini sesli işaretliyor. Sessiz de işaretlenebilir elbette şeyler, yerler, insanlar; ama sesli işaretlemek kayıp gidecek olmayı, geçiciliği, kırılganlığı, kalamayacak bir şeyi, hareketliliği belirtiyor. Bazen bir köfte, kapalı kutudaki bir kediden beterdir.

Gelelim sesi kayıt altına almaya. Bu tür fragmanların analizi herkesin kolay ikna olduğu ya da beğendiği yollar olmuyor. Daha önce de sorun/soran olmuştu; nasıl analiz edeceksin (meali: bilim adına nasıl didikleyip bütünlük taşımaz hale getireceksin parça parça, lime lime)? Desibel hesabı tutmadığım, frekans ayarı yapmadığım halde böyle bir “ses fragmanı” nasıl didik didik edilebilir bilimsel olmak adına? Bu süreçte tanıştığım, kısaca görüştüğüm çeşitli ses araştırmacıları, sesin ardıl (halef) olma özelliklerinden yola çıkarak, yani sesin kendinden başka, öncel bir şeyi taşıdığını öngörerek, örneğin sesin kültürel, doğal, mekanik, şehirleşmeci/organize veya toplumsal kod olarak varlığını kabul ederek yola çıkabilmişti. Sesin cinsiyetli bir özelliği olduğunu kabul ederek hareket etmek de mümkün (yaşasın psikanalitik kuram). Bir de sesin öncel olup, uyandırdığı duyuşsallık, duygular ve tepkileri ardıl kabul ederek not etmek, düşünmek, tartmak mümkün duyulan sesleri. Sesin toplumsallaşması bakımından bence belirsizlik taşıyan ve kategorizasyona öyle kolay kolay boyun eğmeyen aşama bu. Ezan sesini neyin çağırdığını biliyoruz; yok olması veya var olması ne demek az çok biliyoruz;ama ezan sesinin çağırdıkları, bir yumrunun bin köke açılması gibi olabilir.

Eğer yukarıdaki paragrafın belini iki sene önce tez projesine burs ararken doğrultabilmiş olsaydım, bugün hatırı sayılır bir bursum olabilirdi, iyi ama bu fragmanları nasıl analiz edeceğinizi anlamadık demezlerdi belki. Ama onlar embesil zamanlardı, sophomore bile demiyorum bak.

Neyse. Gelelim yukarıdaki kayıtla ilgili birkaç ufak nota. Kaydı stada gitmeden önce tutmuştum; rüzgar ve uzaklık yüzünden kayıt hiçbir şeye benzemiyor, 90 x 2 dakikalık süre boyu şölen esnasında uğuldayan adamsallaşmış (tek tük kadınlar tezahüratın böğürtüsünü niteliksel olarak değiştirmiyor arkadaşlar) kalabalık bile şöyle böyle duyuluyor diye hayıflandım. Dönüşte kaydı bir daha dinledim, o da ne! Bu vasat kayıtta vasat olmayan bazı imler var; motorsiklet, korna, araçlar, kamyonet, dar sokağımızı yırtarcasına geçen aracın motoru, köpek havlaması, çit sesine benzeyen bir metal çarpışması/tıngırtısı sesi, motor başlatma sesi gibi mekanik seslerin yanında arada bir staddaki eğlencenin sesi geliyor, yavrum, yazık. Bu bahsi geçen sesler, eril birer im, işaret gibi geldi (Zort diye bağırtarak geçen aracın başında bir kadın olabilir, oysa mesele cismanilik değil, içinde insan yaşayan bu sokakta insan yokmuş gibi davranan arzunun hiç dirsek yemeyecekmiş gibi rahat hareket etmesi.). Bir anda bunca gürültüye ne kadar alıştığımızı fark ettim. Yakınımızdaki ufak sesleri (çay bardağı, sigara dumanı, iskemle sesi, gülüş…) duymaya odaklanarak bu mekanik yırtınmaya set çekmiş olabileceğimizi düşündüm. Oysa huzur namına bir şey bırakmıyor yukarıdaki arkadaşlar, sadece mekandan geçtiklerini işaretliyor, iz bırakıyorlar. Budist hiç olamaz bu arkadaşlar mesela; hep haylazlık, hep şımarıklık, hep patırtı. Sonra varsa yoksa uzakta stadda tezahürat edip birkaç saat deşarj olmak, mutlu olmak, sosyalleşmek gibi keyifleri olanları cendereye alalım. Cık cık. Ayıp.

Encounter v.1

What is an encounter? 

A word probably as vague as a large spectrum of acts and consequences of being in a position and moving away from the center of that position. 

Well in fact, the entire life experience is a series of encounters, and the one with a capital could be what stays of them with us when we crawl back to the small and meager selves at the end of the game/night.
A moment before dissemination (of a valuable nothing until somebody recognizes what you did as valuable -either in an invasive or healing manner.)

A moment right at the moment of a clash. Always a pleasure. Always a pain. Even a sensuous mix of pleasure and pain if you have psychic abilities of finding out what is approaching and what is leaving you. Just as you hear a taste or a smell a color and be able to tell that the color has a specific sound to it (then be labeled mad).

The moment of securing and/or fighting for boundaries. The moment when you lose your ground if you do not have your pen right with you in order to draw the border when you perceive the border.

Anticipation turned into reality. Nobody really knows the end product of the encounter unless it is a one-man’s game, in his head and lonely.

Not necessarily good or bad. A piece of luck for those who take the risk of encountering. An encounter becomes bad luck if the traveler thinks he is privileged enough/granted the right to be of sedentary character. An encounter is never bad luck if the traveler gives up the ego and goes on with a few extra egos than her own. Poor, useless egos become something of value when merged with other egos. Why? Egos like to hang out together with other egos. Do not leash them and lock them in your house.

I almost forgot: an encounter brings gifts from otherly places. Maybe call them heterotopia. Maybe call them the underground. Maybe call them the words of an enemy who does not believe in your beliefs. Maybe grief in the form of wage labor. 

An encounter is a blessing. You cannot sense it, though, if you talk too much, stay home (aka.a gravel bed at times) too much, believe in the power of an external or internal thing too much. Well, in short, if you are or do any one thing too much. A blessing for the tempered /attuned with the world within and without them.

Here is an example from today’s short walk in the sun:

Young men collect the trash from the trashcans you and I and he and she pile in their dirt and unwanted materials. They sometimes ask for 1lira for water or food. Sometimes only the food. Kids try to sell you stuff, small stuff like pockets of tissue. Their parents have puts their trust in you to feed them and you are angry for it. Refugees -definitely not from your town- try to beg for money and food. This is also part of the beautiful city of Istanbul and you can consume these as images. Otherwise these are inconsummables. You take photos. You do not hear them. Half the encounter. Even less than the half. Sometimes, young but meagre junkies ask you for a little change, say 1 lira. That would change anything, you ask to yourself and move on.

Today, a young trash collector pulling his giant bag and searching for valuables to recycle asked me for water as I walked past him. Not the first time, obviously. A lot of times I am asked for such things, why? 1. Because I am walking on my own? 2. Because I look merciful because of my face or posture or gender? 3. Because I move slowly and nonaggressively? I had no change on me, so will not pause to say something. That translates to him as “careless”. I walk past him and feel a bit of pity, oh now I do not care about him, say, how about one time when I am in trouble in the street and only this guy can help me, and he won’t care. The mutuality principle at work, right? As I talk to myself in my head, he perceived my indifference and changed his tone: For other things you spare 1 lira, right, when others ask you you have got the time, eh! A moment where private freedom explodes into a collective -yet isolated-dirt, ha! Explodes and yet still continues to curb and fall forward, while on fire. That is the ball of a society, a particularly deaf one in desperate need of being heard.

tbc.

Laçin t. Kadikoy, Agustos 11,2015.

 

When somebody asks about silence…

Entering a balcony…

I have long been a nocturnal being; my mind connects better to the work I have before me. And the reason is simple: less distraction (except that I would be taking revenge on six-in-the-morning-get-up-and-prepare-for-school-because-parents-need-to-be-at-work sort of childhood years of schooling when the school is at least an hour away from home). Thanks to early-morning teaching, critical meetings and stressful insomniac periods, I have become more accustomed to early morning air, though, which I am not complaining. There is something exquisitely hopeful about early morning light and rhythms. Early on, if you can’t get enough sleep, don’t get it at all, has been one key tactic to fight bad dreams, avoid low quality sleep and manage time (see: bad management).

Dreams about waking life...

About ten years ago, I would have much stricter criteria about silence in the room when resting; now; you can have a small battle over a contested throne: I will get my sleep without you interrupting me. I can dream about your noise, though, and when I wake up, I tell you who will seize the throne. I’ve got my silence, and I’ve got my voice, all sorted out.

Pockets of a jacket…

So, when a friend asked me about silence (for her class paper) after discussions of what sort of silences can be there, I thought of a silent place as a big, warm jacket where every pocket has enough room to hold stuff such as keys, candies, coffee press and beans, and paper tissues (I don’t know what is wrong with my examples). None gets in the way of any other. It is a generous jacket: has enough room. Only it does not have coins clashing anxiously because of being of the same material and making an ugly sound of nervous encounter. You can wear it without fearing that the neighbors will wake up. Still, every sound can be heard in its own right, and non-aggressively.

I wrote the following response to her, getting out into the fresh air in the balcony one morning (I had woken up suddenly with a feeling that someone else is recording something similar to what I am trying to!) and trying this brief, scruffy record above of my morning, somewhere in central-seaside Kadıköy:

This morning I woke up earlier and found where I live quite silent, normally it’s full of everything, cars, construction, crazy cat woman calling her cat, barks, tram, but literally too many sounds at once. (..) Yep, I do think there is something called silence. It is literally impossible; however, when a sound has enough room to be clearly heard, or let’s say, when a bird song has enough space to be listened to without extra effort, yes, the place is silent. I am looking for such silence in the morning, when I just wake up and when I come home after talking to 20 people and my mind is full of them. I just want to follow one thing, uninterrupted, clear, non domineering, just itself. It could be sound of a motor too, if I am close enough to [focus] on it seamlessly. So am not favoring the so-called natural sounds over manmade ones. It is part of the soundscape once it is figured, made and contributed to the world. (…) Silence and other senses…This is a hard one. You are simply asking a synesthetic question. Other senses some people definitely recognize and put into words when it is already there for you. Others will try to fabricate some answers… So, silence does not smell like anything to me, but it tastes like a meal with full aroma. Few ingredients, each has superb aroma… It feels like I am free, unrestrained, and perhaps unlike on a bus squeezed in the crowd of people, where too many things mix and feel like garbage. Garbage smells always bad. Disgust is the feeling here, so perhaps that is why people love silence so much, it is just the opposite of something disgusting.(…)

So, I was more or less thinking and describing a hi-fi sonic environment where acoustic detail and richness of sound you hear constitute the peace (see Murray Schafer on soundscapes (1); see Andrea Polli (2) ). Such peace may come from the ongoing wake-up mood and pleasantly slow activity of the body, of course. You are not out of a pocket yet. You are at a corner possibly and you know this is temporary and you can still enjoy it, referring to other times which are not so silent. Then silence embodies a peaceful mood where it becomes categorically a different job to think of silence as a threshold mood (what am I talking about?!) than to think of silence as angelic opposite of evil noise; or, of silencing (enervating) masses; or, of silence as politically opposed to an aggressive, no-good voice. I come across these latter versions of described silences and experienced silences in my work; and, I tend to think of them as more than a mere jacket on a bare chest. Layers of experience, encounter, manipulation, contemplation and reaction to an audible act produce silence with a meaning. Think of Futurist noise-makers (3) and what they positively valued in sound rather than silence. I doubt if they made a deliberate effort to perceive silence somewhere around. Think of the politically transgressive agenda of someone who has suffered enough from car horns in traffic and is now making a conscious effort (activism) to control if not exclude them of urban life, just to fill space with some (healer) silence. Think of what it feels like when the (loser) brother of our suffering activist is actually the one who is responsible for some car-horning!..

…A threshold

The “pocket” silence “in my jacket” I did describe earlier seems a little devoid of such meanings of lived time and space, does it not? Perhaps it lacks “being broken” by earlier experience; it may not be part of an after-effect; it does reside with the pure more than an impure, interacted sense of silence? In that sense, can silence be essentialist; can it be constructivist; can it be passive-aggressive and even militant? Seems like yes to all, these are all possible meanings for silence: meanings to attach to silence. However: I have already linked it with peacefulness, but I am now starting to doubt if such peacefulness stays within the realm of “meaningful”. A morning’s peaceful silence in fact takes the days before as reference; there is nothing pure and abtsractly peaceful there. A morning’s peaceful balcony silence is the after-effect of waking up; it is an affective moment of passing a threshold from one sound-field to another sound-field. A morning’s little pocket silence gives me a lot of sounds to pay attention to; one (loud) sound does not mask another (low) sound (except when the rubber on my recorder makes a rubbing sound)… And it is silence what we sense before a roar of a motor, a loud master or a machine too proud to be a complex and fast machine.

The jacket is no more.

(1) Just like that, the jacket tells me what is “a field of interactions”, in Murray Schafer’ s words. (veya bir etkileşim sahasına güzelce düşmenin tastamam tatlılığı elinizde.)

(2) Polli, 2012. Soundscape, sonification, and sound activism. AI & Society, 27: 257–268.

(3) Russolo, 1913. The Art of Noises. http://www.artype.de/Sammlung/pdf/russolo_noise.pdf

*laçin tutalar, kadıköy, istanbul.